receptclinic

Lek Brintellix (wortioksetyna): opis kliniczny dla pacjentów w trakcie leczenia depresji

Brintellix jest lekiem przeciwdepresyjnym wydawanym na receptę (kategoria Rp), którego substancją czynną jest wortioksetyna. Charakterystyka Produktu Leczniczego przewiduje dla niego jedno wskazanie: leczenie dużych epizodów depresyjnych u osób dorosłych. Poniższe opracowanie porządkuje informacje z ChPL i ulotki, aby ułatwić Państwu rozmowę z lekarzem prowadzącym, a nie zastąpić jego decyzję.

Substancja czynna
Vortioxetinum
Obszar
lek przeciwdepresyjny
Kategoria wydawania
Rp
Konsultacja
E-Recepta Psychiatryczna
250,00 zł Złóż wniosek

Jaki to lek i w jaki sposób działa wortioksetyna

W klasyfikacji farmakoterapeutycznej Brintellix figuruje wśród „innych leków przeciwdepresyjnych” (kod ATC N06AX26). Nie jest więc klasycznym przedstawicielem SSRI, choć również oddziałuje na układ serotoninowy. Podmiotem odpowiedzialnym jest firma H. Lundbeck A/S, a pozwolenie na obrót wydano w procedurze centralnej Unii Europejskiej.

Punkt 5.1 ChPL opisuje działanie dwutorowe. Z jednej strony wortioksetyna blokuje przenośnik serotoniny, z drugiej sama pobudza lub hamuje kilka typów receptorów serotoninowych. Producent przypuszcza, że w efekcie zmienia się przekaźnictwo przede wszystkim serotoninowe, a pośrednio również glutaminianu, GABA, dopaminy, noradrenaliny, acetylocholiny i histaminy. Nie ustalono, który z tych mechanizmów odpowiada za efekt kliniczny.

Ogólne omówienie leków tej klasy znajdą Państwo na stronie poświęconej lekom przeciwdepresyjnym.

Na co jest przepisywany Brintellix i komu nie jest przeznaczony

Lek ma jedno zarejestrowane wskazanie: duże epizody depresyjne u pacjentów dorosłych. Rozpoznanie takiego epizodu i decyzja o rozpoczęciu terapii należą do psychiatry albo innego lekarza, który zbadał pacjenta i zna przebieg choroby.

ChPL zastrzega, że leku nie należy stosować u niepełnoletnich z dużym zaburzeniem depresyjnym, bo skuteczności w tej grupie wiekowej nie potwierdzono. W badaniach z udziałem dzieci i młodzieży bóle brzucha oraz myśli samobójcze, zwłaszcza u nastolatków, zdarzały się częściej niż u dorosłych.

Gdy objawy depresji ustąpią, ChPL przewiduje dalsze przyjmowanie leku przez minimum 6 miesięcy, co ma utrwalić efekt. O długości terapii w konkretnym przypadku decyduje lekarz prowadzący.

  • Leku nie może przyjmować osoba uczulona na wortioksetynę albo na składnik pomocniczy tabletki.
  • Przeciwwskazane jest łączenie wortioksetyny z inhibitorami MAO: nieselektywnymi, selektywnymi wobec MAO-A (np. moklobemid) oraz z linezolidem, antybiotykiem o takim działaniu.
  • Po zakończeniu kuracji nieodwracalnym nieselektywnym inhibitorem MAO musi upłynąć co najmniej 14 dni, zanim lekarz włączy wortioksetynę.

Postać leku i moce dostępne w aptekach

Brintellix ma postać tabletek powlekanych o mocy 5 mg, 10 mg albo 20 mg. Połyka się je niezależnie od posiłku. Moc i sposób przyjmowania ustala lekarz indywidualnie, z uwzględnieniem wieku, innych przyjmowanych leków oraz odpowiedzi na leczenie; strona nie podaje schematów dawkowania.

Według ChPL u pacjentów po 65. roku życia leczenie zaczyna się od najniższej skutecznej dawki. Korekty może też wymagać dołączenie leku silnie hamującego enzym CYP2D6 (wśród przykładów są paroksetyna, fluoksetyna i bupropion) albo leku przyspieszającego przemiany w wątrobie, jak karbamazepina, fenytoina czy ryfampicyna. Każdą zmianę innych leków warto więc zgłosić lekarzowi z wyprzedzeniem.

Działania niepożądane opisane w Charakterystyce Produktu Leczniczego

Dolegliwością zgłaszaną najczęściej są nudności. Producent opisuje je jako zwykle łagodne lub umiarkowane, występujące w ciągu pierwszych dwóch tygodni terapii i zazwyczaj przemijające; na ogół nie prowadziły do przerwania leczenia. Kobiety skarżyły się na objawy ze strony przewodu pokarmowego częściej niż mężczyźni.

Zestawienie oparto na tabeli z punktu 4.8 ChPL. Określenie „bardzo często” oznacza co najmniej 1 osobę na 10, „często” od 1 na 100 do 1 na 10, „niezbyt często” od 1 na 1000 do 1 na 100, a „rzadko” od 1 na 10 000 do 1 na 1000.

  • Bardzo często: nudności.
  • Często: ze strony przewodu pokarmowego wymioty, zaparcie, biegunka i niestrawność; ponadto zawroty głowy, niezwykłe sny, wzmożona potliwość oraz swędzenie skóry, niekiedy całego ciała.
  • Niezbyt często: drżenie, zamazane widzenie, zaczerwienienie twarzy, poty nocne, omamy.
  • Rzadko: poszerzenie źrenic, mogące wywołać ostry atak jaskry z wąskim kątem przesączania.
  • Z częstością nieznaną, na podstawie zgłoszeń po wejściu leku na rynek: bóle głowy, bezsenność, pobudzenie i agresja, akatyzja, zespół niespokojnych nóg, zgrzytanie zębami i szczękościsk, niski poziom sodu we krwi, podwyższona prolaktyna, krwawienia, pokrzywka, wysypka, obrzęk naczynioruchowy, reakcja anafilaktyczna, zespół serotoninowy i objawy odstawienne.

Wpływ na libido i sferę seksualną

Funkcje seksualne mierzono w badaniach skalą ASEX. Niższe z badanych dawek nie różniły się w tym zakresie od placebo, a wyraźniejsze zaburzenia odnotowano dopiero przy najwyższej mocy. Z praktyki po rejestracji leku napływały jednak zgłoszenia takich zaburzeń również przy mniejszych dawkach.

Spadek libido bywa też objawem samej depresji, dlatego jego przyczynę najlepiej omówić z lekarzem prowadzącym. Leku nie należy samodzielnie odstawiać ani zmniejszać jego dawki; o zmianach w leczeniu decyduje lekarz.

Kiedy można oczekiwać poprawy

W ChPL Brintellix nie ma jednej daty, od której lek „zaczyna działać”. Punkt 4.4 uprzedza, że efekt bywa niewidoczny przez kilka pierwszych tygodni, a czasem dłużej, i że do czasu poprawy pacjent wymaga uważnej obserwacji lekarskiej. Krótkoterminowe badania skuteczności trwały 6 lub 8 tygodni.

Pierwsze tygodnie terapii i każda zmiana dawki to czas, w którym lęk, pobudzenie lub myśli samobójcze mogą się przejściowo nasilić, zwłaszcza u osób przed 25. rokiem życia. W takiej sytuacji należy niezwłocznie skontaktować się z lekarzem, a w razie bezpośredniego zagrożenia życia dzwonić pod 112.

Alkohol, kierowanie pojazdami i inne leki

U zdrowych ochotników jednorazowe połączenie wortioksetyny z alkoholem nie zmieniło w istotny sposób losów leku w organizmie ani sprawności poznawczej w porównaniu z placebo. Mimo to producent nie zaleca picia alkoholu w okresie leczenia przeciwdepresyjnego. Alkohol może też nasilać objawy depresji, które lek ma łagodzić.

Wpływ leku na prowadzenie pojazdów punkt 4.7 określa jako żaden albo nieistotny. Ponieważ zgłaszano zawroty głowy, producent zaleca ostrożność za kierownicą i przy obsłudze maszyn, szczególnie na początku leczenia i po zmianie dawki.

  • Tryptany, takie jak sumatryptan, oraz opioidy, łącznie z tramadolem, mogą razem z wortioksetyną doprowadzić do zespołu serotoninowego.
  • Preparaty ziołowe z zielem dziurawca zwiększają ryzyko działań niepożądanych, także zespołu serotoninowego.
  • Ostrożność dotyczy leków przeciwkrzepliwych, kwasu acetylosalicylowego i NLPZ ze względu na krwawienia oraz leków obniżających próg drgawkowy, takich jak bupropion, tramadol czy meflochina.
  • Zespół serotoninowy może przejawiać się pobudzeniem, omamami, gorączką, szybkim tętnem, wzmożonymi odruchami i biegunką; przy takim podejrzeniu lek odstawia się od razu i szuka pilnej pomocy medycznej.

Czy wortioksetyna uzależnia i czy formalnie jest psychotropem

Wortioksetyna nie znajduje się w wykazie substancji psychotropowych z rozporządzenia Ministra Zdrowia w sprawie wykazu substancji psychotropowych, środków odurzających oraz nowych substancji psychoaktywnych. Słowo „psychotrop” bywa używane potocznie dla każdego leku działającego na psychikę, ale w rozumieniu przepisów Brintellix jest zwykłym lekiem na receptę (Rp), nie preparatem kontrolowanym.

W badaniach klinicznych nagłe przerwanie terapii nie wywoływało objawów odstawiennych częściej niż placebo. Po rejestracji leku pojawiły się jednak zgłoszenia takich objawów, które mogą wystąpić w ciągu pierwszego tygodnia bez leku: drażliwości, niepokoju, zmęczenia, bezsenności, nudności, bólu i zawrotów głowy oraz zaburzeń czucia przypominających porażenie prądem. Nie świadczą one o uzależnieniu, ale są powodem, by zakończenie leczenia zaplanować razem z lekarzem.

Ciąża, karmienie piersią i szczególne ostrzeżenia

Doświadczenie ze stosowaniem wortioksetyny w ciąży jest ograniczone. Według ChPL kobieta w ciąży może ją przyjmować jedynie wtedy, gdy oczekiwana korzyść przeważa nad możliwym ryzykiem dla płodu. Niewielkie ilości leku przechodzą do mleka, dlatego o karmieniu piersią decyduje się razem z lekarzem.

Szczególnej ostrożności wymagają osoby, które miały w przeszłości napady drgawkowe lub epizody manii, mają skłonność do krwawień, podwyższone ciśnienie w oku albo ryzyko niedoboru sodu, na przykład z powodu wieku czy marskości wątroby. Napad drgawkowy lub wejście w fazę maniakalną oznacza przerwanie leczenia.

Odpowiedniki z tą samą substancją i koszt w aptece

Wortioksetynę zawierają też inne produkty zarejestrowane w Polsce, na przykład Varesta, Banavin, Irsamla, Abrix, Avortaxo i Anubes, a także preparaty nazwane od substancji i wytwórcy. Ich oferta mocy nie musi pokrywać się z ofertą Brintellix. Zamianę preparatu w aptece lub na recepcie warto omówić z farmaceutą albo lekarzem.

Cena zależy od opakowania, apteki i statusu refundacji. Aktualne informacje o tym, czy dany preparat jest refundowany i w jakim wskazaniu, zawiera obwieszczenie Ministra Zdrowia z wykazem leków refundowanych; w aptece można też zapytać o tańszy odpowiednik.

Jak uzyskać receptę na Brintellix w ramach kontynuacji

Brintellix wydaje się wyłącznie na receptę. Nie kupią go Państwo legalnie bez recepty, a preparaty oferowane z nielegalnych źródeł mogą być podrobione i nie dają pewności co do składu.

W ReceptClinic można złożyć wniosek wyłącznie o kontynuację leczenia już rozpoczętego i udokumentowanego przez psychiatrę lub innego lekarza. Wniosek składa się przez formularz z wywiadem medycznym, ocenia go lekarz (nadzór medyczny: lek. Damian Wojno, PWZ 3211301), a ewentualne pytania dodatkowe przekazuje na czacie. Taką możliwość daje art. 42 ust. 2 ustawy o zawodach lekarza i lekarza dentysty: receptę potrzebną do kontynuacji wolno wystawić bez badania, gdy przemawia za tym stan pacjenta opisany w jego dokumentacji medycznej.

Lekarz może odmówić wystawienia recepty, na przykład przy braku dokumentacji, nowych objawach lub potrzebie zmiany leku; wtedy właściwa jest wizyta u psychiatry. Szczegóły procedury opisuje strona e-recepty psychiatrycznej, a listę potrzebnych dokumentów omawia poradnik o przygotowaniu do kontynuacji leczenia.

Źródła

Przebieg konsultacji w sprawie preparatu Brintellix

  1. 1

    Otwarcie formularza

    Formularz otwiera się z uzupełnioną nazwą preparatu: Brintellix.

  2. 2

    Wypełnienie wniosku

    Podają Państwo dane oraz wypełniają wywiad medyczny. Zajmuje to kilka minut.

  3. 3

    Wniesienie opłaty

    Opłata za konsultację wynosi 250,00 zł i wnoszona jest po wypełnieniu wniosku.

  4. 4

    Weryfikacja przez lekarza

    Lekarz z prawem wykonywania zawodu rozpatruje wniosek i podejmuje decyzję.

  5. 5

    Przekazanie kodu

    Jeśli lekarz wystawi receptę, kod trafia do Państwa e-mailem. Podają go Państwo w aptece wraz z numerem PESEL.

O wystawieniu recepty na preparat Brintellix decyduje lekarz. Przedmiotem opłaty jest konsultacja - przy odmowie opłata nie podlega zwrotowi.
Wniosek

Pytania pacjentów: Brintellix

Zanim zaczniesz albo zmienisz dawkę. Na początku leczenia i po każdej zmianie dawki lęk, niepokój, a u części osób także myśli samobójcze mogą przejściowo się nasilić - dotyczy to zwłaszcza osób poniżej 25. roku życia. To czas, w którym warto, by także bliscy uważnie obserwowali samopoczucie. Jeśli takie myśli się nasilają, prosimy od razu skontaktować się z lekarzem. Kryzys psychiczny: 116 123 (całodobowo). Zagrożenie życia: 112.

W leczeniu jakiej choroby stosuje się Brintellix?

Brintellix ma rejestrację wyłącznie w dużych epizodach depresyjnych u dorosłych. Zawiera wortioksetynę, substancję działającą na przenośnik i receptory serotoniny. ChPL zastrzega, że u osób niepełnoletnich nie należy go stosować, bo w tej grupie nie potwierdzono skuteczności. O tym, czy lek jest właściwy w danym przypadku, decyduje lekarz po ocenie stanu pacjenta i dotychczasowego przebiegu choroby.

Czy Brintellix to lek psychotropowy i czy można się od niego uzależnić?

W sensie prawnym nie: wortioksetyny nie ma w rozporządzeniu z wykazem substancji psychotropowych, a lek ma kategorię Rp. Potocznie „psychotropem” nazywa się każdy lek działający na psychikę. ChPL opisuje natomiast możliwe objawy po odstawieniu, takie jak zawroty głowy, bezsenność czy drażliwość, które mogą wystąpić w ciągu pierwszego tygodnia. To nie jest uzależnienie, ale zakończenie terapii należy zaplanować z lekarzem.

Czym można zastąpić Brintellix?

Ten sam składnik, wortioksetynę, mają m.in. Banavin, Varesta, Anubes, Irsamla, Avortaxo i Abrix, choć mogą występować w innych mocach. Zamianę na lek z tą samą substancją można omówić z farmaceutą. Przejście na inny lek przeciwdepresyjny to już zmiana leczenia, o której decyduje psychiatra; przy niektórych lekach obowiązują odstępy czasowe, np. 14 dni po nieodwracalnym inhibitorze MAO.

Czy w trakcie leczenia wortioksetyną wolno pić alkohol?

Producent w ChPL nie zaleca picia alkoholu przez cały okres leczenia przeciwdepresyjnego. W badaniu na zdrowych ochotnikach pojedyncza dawka alkoholu nie zmieniała istotnie działania leku, jednak alkohol może pogłębiać objawy depresji i nasilać zawroty głowy. Jeśli trudno Państwu ograniczyć picie, warto otwarcie powiedzieć o tym lekarzowi prowadzącemu.

Ile czasu trzeba czekać, zanim Brintellix zacznie działać?

ChPL nie podaje jednego terminu. Producent uprzedza, że poprawa bywa niewidoczna przez kilka pierwszych tygodni, a czasem dłużej; krótkoterminowe badania skuteczności trwały 6 lub 8 tygodni. Nudności, jeśli się pojawią, zwykle występują w pierwszych dwóch tygodniach. Brak szybkiej poprawy nie jest powodem do samodzielnej zmiany dawki; ocenę skuteczności prowadzi lekarz.

Czy ReceptClinic może przedłużyć mi receptę na Brintellix?

Można złożyć wniosek o kontynuację, jeśli leczenie zostało już rozpoczęte i jest udokumentowane; decyzję podejmuje lekarz. Wniosek z wywiadem ocenia lekarz, który może zadać pytania na czacie i może odmówić, gdy dokumentacja jest niepełna albo stan zdrowia wymaga wizyty u psychiatry. Odmowa jest wynikiem oceny wniosku, więc opłata nie podlega wtedy zwrotowi. Nie rozpoczynamy nowego leczenia i nie stawiamy rozpoznania.

Pozostałe preparaty

Bupropion

250,00 zł

Bupropion: lek przeciwdepresyjny o działaniu noradrenergicznym i dopaminergicznym

Trazodon

250,00 zł

Trazodon: lek przeciwdepresyjny o działaniu uspokajającym, w depresji z lękiem

Agomelatyna

250,00 zł

Agomelatyna - lek przeciwdepresyjny stosowany w dużych epizodach depresyjnych u dorosłych

Mirtazapina

250,00 zł

Mirtazapina - lek przeciwdepresyjny stosowany w epizodach dużej depresji u dorosłych

Strona ma charakter informacyjny, opisuje procedurę i nie zastępuje konsultacji lekarskiej. Nie zawiera zaleceń dotyczących dawkowania ani sposobu stosowania preparatu - o tym decyduje lekarz. W stanie zagrożenia życia obowiązuje numer 112.

Redakcja ReceptClinic - recenzja medyczna: lek. Damian Wojno (OIL Olsztyn, PWZ 3211301)

Publikacja: 2026-10-20.

Jak przygotowujemy i sprawdzamy treści: wytyczne redakcyjne.