Ketrel i kwetiapina: opis leku przeciwpsychotycznego dla pacjentów
Ketrel to lek przeciwpsychotyczny, którego substancją czynną jest kwetiapina. Charakterystyka Produktu Leczniczego przewiduje jego stosowanie u pacjentów ze schizofrenią oraz z chorobą dwubiegunową, gdzie służy do opanowania epizodów manii i ciężkiej depresji, a także do profilaktyki nawrotów. Lek wydawany jest na zwykłą receptę (Rp), a kwetiapina nie należy do substancji psychotropowych ani do benzodiazepin.
- Substancja czynna
- Quetiapinum
- Obszar
- lek przeciwpsychotyczny
- Kategoria wydawania
- Rp
- Konsultacja
- E-Recepta Psychiatryczna
Czym jest Ketrel i jak działa kwetiapina
Podmiotem odpowiedzialnym za Ketrel jest Celon Pharma S.A. Substancja czynna, kwetiapina, należy do atypowych leków przeciwpsychotycznych (kod ATC N05AH04). W obrocie są dwie odmiany marki: Ketrel w tabletkach powlekanych oraz KETREL XR w tabletkach o przedłużonym uwalnianiu. Ta strona opiera się na Charakterystyce Produktu Leczniczego tabletek powlekanych Ketrel.
Kwetiapina i jej aktywny metabolit, norkwetiapina, działają na wiele receptorów jednocześnie: serotoninowe 5HT2, dopaminowe D1 i D2, a także, z dużym powinowactwem, histaminowe i α1-adrenergiczne. Według ChPL za działanie przeciwpsychotyczne i stosunkowo małą częstość objawów pozapiramidowych odpowiada prawdopodobnie silniejsze blokowanie receptorów 5HT2 niż D2. Norkwetiapina hamuje ponadto transporter noradrenaliny, co może tłumaczyć działanie przeciwdepresyjne.
Ważne dla wielu pacjentów rozróżnienie: kwetiapina nie wykazuje zauważalnego powinowactwa do receptorów benzodiazepinowych. Ketrel nie jest więc benzodiazepiną i działa inaczej niż leki takie jak Xanax z alprazolamem.
Na co pomaga Ketrel: wskazania z ChPL
Punkt 4.1 Charakterystyki wymienia następujące zastosowania tabletek Ketrel:
- leczenie schizofrenii;
- terapia epizodów maniakalnych w chorobie dwubiegunowej, gdy ich nasilenie jest umiarkowane lub ciężkie;
- terapia ciężkich epizodów depresyjnych u pacjentów z chorobą dwubiegunową;
- profilaktyka kolejnych epizodów manii lub depresji w chorobie dwubiegunowej u pacjentów, u których kwetiapina przyniosła wcześniej dobrą odpowiedź.
Ketrel a sen i uspokojenie
Bezsenność nie figuruje wśród wskazań w ChPL. Senność i uspokojenie są natomiast jednymi z najczęstszych działań niepożądanych kwetiapiny, dlatego pacjenci często odbierają lek jako „uspokajający”. W badaniach dotyczących depresji w chorobie dwubiegunowej objawy te pojawiały się zwykle w pierwszych 3 dniach leczenia i miały łagodne lub umiarkowane nasilenie.
Pytania o to, jaką dawkę przyjąć i ile przed snem, mają jedną odpowiedź: decyduje o tym lekarz prowadzący, który zna rozpoznanie i pozostałe leki. Kwetiapina ma kilka wskazań, a ChPL zaleca oceniać jej bezpieczeństwo osobno dla konkretnego rozpoznania i stosowanej dawki. Samodzielna zmiana ilości leku może nasilić senność albo spadki ciśnienia przy wstawaniu, które według ChPL pojawiają się zwykle w okresie zwiększania dawki.
Dostępne moce: Ketrel 25 mg, 100 mg i postać XR
Rejestr Produktów Leczniczych wymienia dla marki następujące moce i postaci:
- tabletki powlekane Ketrel w mocach 25 mg, 100 mg oraz 200 mg;
- tabletki o przedłużonym uwalnianiu KETREL XR w mocach 50, 150, 200, 300 oraz 400 mg.
Postać XR a tabletki powlekane
Moc na opakowaniu nie jest zaleceniem. Sposób przyjmowania ustala lekarz dla konkretnego rozpoznania. Tabletki o przedłużonym uwalnianiu mają odrębną Charakterystykę, a ich wskazania mogą różnić się od opisanych wyżej, dlatego zamiana Ketrelu na KETREL XR albo odwrotnie wymaga decyzji lekarza.
Tabletki Ketrel zawierają laktozę, a moc 25 mg także lak żółcieni pomarańczowej, który może wywołać reakcje alergiczne. Przyjmowanie z jedzeniem nie wpływa istotnie na wchłanianie kwetiapiny.
Skutki uboczne kwetiapiny według częstości
ChPL ostrzega też przed ciężkimi reakcjami skórnymi, takimi jak zespół Stevensa-Johnsona czy zespół DRESS. Rozległa wysypka z gorączką wymaga pilnej pomocy lekarskiej.
- Bardzo często (co najmniej 1 na 10 osób): senność, zawroty i bóle głowy, suchość w ustach, objawy pozapiramidowe, wzrost masy ciała, wzrost stężenia triglicerydów i cholesterolu LDL, spadek cholesterolu HDL, obniżenie hemoglobiny oraz objawy odstawienia po przerwaniu leku.
- Często (od 1 na 100 do 1 na 10 osób): zwiększony apetyt, podwyższony cukier we krwi, hiperprolaktynemia, dziwaczne sny i koszmary, myśli i zachowania samobójcze, niewyraźna mowa, przyspieszone bicie serca i kołatanie, nieostre widzenie, spadki ciśnienia przy wstawaniu, duszność, zaparcie, niestrawność, osłabienie, obrzęki nóg, drażliwość i gorączka.
- Niezbyt często (u 1 do 10 osób na 1000): omdlenia, napady drgawkowe, dyskinezy późne, zespół niespokojnych nóg, wydłużony odstęp QT, zaburzenia połykania, cukrzyca, obniżone stężenie sodu we krwi oraz zaburzenia funkcji seksualnych.
- Rzadko (od 1 na 10 000 do 1 na 1000 osób): agranulocytoza, złośliwy zespół neuroleptyczny, zapalenie trzustki, niedrożność jelit, zakrzepica żylna i priapizm.
Tycie, glukoza i lipidy: co kontroluje lekarz
Przyrost masy ciała jest jednym z najczęstszych działań kwetiapiny i według ChPL występuje zwłaszcza w pierwszych tygodniach leczenia u dorosłych. Lek może też podnosić stężenie glukozy i lipidów, a rzadko prowadzić do rozwoju lub zaostrzenia cukrzycy. Charakterystyka zaleca ocenę parametrów metabolicznych na początku leczenia i regularne kontrole w jego trakcie: masy ciała, glukozy oraz lipidów.
Warto zgłosić lekarzowi nasilone pragnienie, częste oddawanie moczu, wzmożony apetyt i osłabienie, bo mogą świadczyć o hiperglikemii. Osoby z cukrzycą lub z czynnikami jej ryzyka powinny być monitorowane szczególnie uważnie.
Objawy, przy których trzeba szybko zgłosić się do lekarza
Gorączka, osłabienie, senność lub ból gardła w dowolnym momencie leczenia mogą oznaczać ciężką neutropenię lub agranulocytozę; ChPL zaleca wtedy niezwłoczne badanie krwi. Wysoka gorączka ze sztywnością mięśni i zaburzeniami świadomości może świadczyć o złośliwym zespole neuroleptycznym. Niepokój ruchowy z niemożnością usiedzenia w miejscu (akatyzja) pojawia się najczęściej w pierwszych tygodniach.
Depresja w chorobie dwubiegunowej wiąże się ze zwiększonym ryzykiem myśli samobójczych, które utrzymuje się do czasu wyraźnej poprawy. W krótszych badaniach z udziałem pacjentów z ciężką depresją w chorobie dwubiegunowej zdarzenia związane z próbami samobójczymi u osób poniżej 25. roku życia występowały częściej przy kwetiapinie niż przy placebo (3,0% wobec 0%). Pacjent i jego bliscy powinni obserwować nastrój, zwłaszcza na początku leczenia i po zmianie dawki, a każde pogorszenie od razu zgłaszać lekarzowi; w bezpośrednim zagrożeniu życia należy dzwonić pod 112.
Kwetiapina w połączeniu z alkoholem, lekami i za kierownicą
Ponieważ kwetiapina wpływa na ośrodkowy układ nerwowy, ChPL zaleca zachowanie ostrożności, gdy pacjent przyjmuje równocześnie alkohol albo inne leki działające ośrodkowo. Spożywanie alkoholu figuruje ponadto w Charakterystyce jako jeden z czynników ryzyka zapalenia trzustki, które opisano u niektórych leczonych. Decyzję o alkoholu w trakcie leczenia warto omówić z lekarzem prowadzącym.
Przeciwwskazane jest jednoczesne stosowanie inhibitorów enzymu CYP3A4, takich jak inhibitory proteazy HIV, leki przeciwgrzybicze z grupy azoli, erytromycyna, klarytromycyna i nefazodon. Ketokonazol zwiększał ekspozycję na kwetiapinę od 5 do 8 razy. W czasie leczenia nie zaleca się picia soku grejpfrutowego. Karbamazepina i fenytoina działają odwrotnie, silnie obniżając stężenie leku. Ostrożności wymaga też łączenie z lekami serotoninergicznymi (ryzyko zespołu serotoninowego) i z lekami wydłużającymi odstęp QT.
Kwetiapina może zaburzać czynności wymagające pełnej sprawności psychicznej. Według ChPL nie należy prowadzić pojazdów ani obsługiwać maszyn, dopóki nie wiadomo, jak dana osoba reaguje na lek. Warto też wiedzieć, że w immunoenzymatycznych testach na obecność metadonu lub trójpierścieniowych leków przeciwdepresyjnych kwetiapina może dać wynik fałszywie dodatni.
Ryzyko uzależnienia, odstawienie i status prawny Ketrelu
Kwetiapina nie figuruje w wykazie substancji psychotropowych, więc w sensie prawnym psychotropem nie jest; potocznie tak nazywa się jednak wiele leków stosowanych w psychiatrii. Charakterystyka tabletek Ketrel nie opisuje uzależnienia jako działania niepożądanego.
Wymienia natomiast ostre objawy, jakie może wywołać nagłe zaprzestanie przyjmowania leku: nudności, wymioty, biegunkę, bezsenność, ból i zawroty głowy oraz rozdrażnienie. Z tego powodu Charakterystyka przewiduje odstawianie leku stopniowo, w okresie co najmniej jednego do dwóch tygodni, a przy nagłym zakończeniu terapii lekarz powinien wziąć pod uwagę również ryzyko prób samobójczych. Plan odstawienia ustala lekarz prowadzący.
Ciąża, karmienie piersią, młodzież i seniorzy
W ciąży kwetiapinę można stosować tylko wtedy, gdy korzyści uzasadniają możliwe ryzyko dla płodu. Jeśli matka przyjmowała lek przeciwpsychotyczny w trzecim trymestrze ciąży, u noworodka mogą pojawić się objawy odstawienne albo pozapiramidowe. Decyzja o karmieniu piersią zapada indywidualnie, po porównaniu korzyści, jakie karmienie daje dziecku, z korzyścią leczenia dla matki.
Stosowanie kwetiapiny u osób poniżej 18 lat nie jest wskazane. Kwetiapina nie ma rejestracji w terapii psychozy związanej z otępieniem w starszym wieku. U pacjentów w podeszłym wieku spadek ciśnienia po zmianie pozycji na stojącą sprzyja upadkom.
Zamienniki kwetiapiny i cena w aptece
Ta sama substancja występuje w Polsce m.in. w lekach Kventiax, Ketipinor, Ketilept, Bonogren, Kwetaplex, Pinexet i ApoTiapina. Odpowiednik powinien mieć tę samą moc i postać; tabletka powlekana i tabletka o przedłużonym uwalnianiu nie są sobie równoważne bez decyzji lekarza.
Cena zależy od producenta, wielkości opakowania i statusu refundacyjnego. Aktualną odpłatność można sprawdzić w wykazie leków refundowanych publikowanym przez Ministra Zdrowia albo zapytać o nią farmaceutę.
Recepta na Ketrel w ramach kontynuacji leczenia
Ketrel jest lekiem na receptę. Okres na wykupienie e-recepty wynosi najwyżej 365 dni; krótsze okresy obowiązują przy antybiotykach (7 dni) oraz przy lekach zawierających substancje psychotropowe lub środki odurzające (30 dni). Kwetiapina do tej ostatniej grupy nie należy.
Leczenie kwetiapiną rozpoczyna psychiatra po postawieniu rozpoznania. Receptę na kontynuację lekarz może wystawić bez ponownego badania, jeżeli uzasadnia to stan zdrowia opisany w dokumentacji medycznej (art. 42 ust. 2 ustawy o zawodach lekarza i lekarza dentysty). Jak przygotować te dokumenty, wyjaśnia poradnik o dokumentacji potrzebnej do kontynuacji.
W ReceptClinic wniosek składa się przez formularz z wywiadem. Ocenia go lekarz pod nadzorem medycznym lek. Damiana Wojno (PWZ 3211301), który w razie wątpliwości zadaje pytania na czacie. Nie stawiamy rozpoznań i nie rozpoczynamy leczenia, a lekarz może odmówić, na przykład przy braku dokumentacji lub niepokojących objawach. Odmowa jest wynikiem oceny wniosku, więc opłata nie podlega wtedy zwrotowi. Szczegóły zawiera opis usługi recepty na leki psychiatryczne.
Ketrelu nie kupi się legalnie bez recepty. Leki z nielegalnych źródeł bywają podróbkami o nieznanym składzie.
Substancja czynna
- Kwetiapina - Kwetiapina: lek przeciwpsychotyczny w schizofrenii i chorobie dwubiegunowej
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Ketrel (URPL)
- Ulotka dla pacjenta Ketrel (URPL)
- Ustawa z dnia 6 września 2001 r. - Prawo farmaceutyczne (Dz.U. 2026 poz. 612)
- Ustawa z dnia 5 grudnia 1996 r. o zawodach lekarza i lekarza dentysty (Dz.U. 2026 poz. 37)
- Rozporządzenie Ministra Zdrowia w sprawie wykazu substancji psychotropowych, środków odurzających oraz nowych substancji psychoaktywnych (Dz.U. 2024 poz. 1139)
Przebieg konsultacji w sprawie preparatu Ketrel
- 1
Otwarcie formularza
Formularz otwiera się z uzupełnioną nazwą preparatu: Ketrel.
- 2
Wypełnienie wniosku
Podają Państwo dane oraz wypełniają wywiad medyczny. Zajmuje to kilka minut.
- 3
Wniesienie opłaty
Opłata za konsultację wynosi 250,00 zł i wnoszona jest po wypełnieniu wniosku.
- 4
Weryfikacja przez lekarza
Lekarz z prawem wykonywania zawodu rozpatruje wniosek i podejmuje decyzję.
- 5
Przekazanie kodu
Jeśli lekarz wystawi receptę, kod trafia do Państwa e-mailem. Podają go Państwo w aptece wraz z numerem PESEL.
- Wpis do RPWDLPlacówka działa jako podmiot leczniczy.
- Nadzór medycznylek. Damian Wojno, PWZ 3211301.
- Decyzja lekarzaO recepcie decyduje lekarz; może dopytać na czacie.
- Jasne zasady opłatyPłacą Państwo za ocenę lekarza; zwrot, jeśli zrezygnują Państwo przed oceną.
- Płatność BLIK lub kartąSzybko i bezpiecznie, dopiero po wypełnieniu wniosku.
Pytania pacjentów: Ketrel
Przy jakich chorobach psychiatra zaleca Ketrel?
Psychiatra może zalecić tabletki Ketrel przy schizofrenii oraz przy chorobie dwubiegunowej. W tej drugiej ChPL obejmuje epizody maniakalne o nasileniu umiarkowanym albo ciężkim, ciężkie epizody depresyjne, a także zapobieganie nawrotom u pacjentów, u których kwetiapina już wcześniej działała. Bezsenność nie jest wskazaniem. Postać KETREL XR ma odrębną Charakterystykę, której wskazania mogą się różnić.
Czy kwetiapina w Ketrelu to psychotrop albo benzodiazepina?
Nie, kwetiapina nie jest ani substancją psychotropową w rozumieniu prawa, ani benzodiazepiną. Ponieważ w rozporządzeniu z wykazem substancji psychotropowych kwetiapiny nie ma, Ketrel wydaje się na zwykłą receptę Rp. Nie jest też benzodiazepiną: ChPL podaje, że nie wykazuje zauważalnego powinowactwa do receptorów benzodiazepinowych. To atypowy lek przeciwpsychotyczny działający na receptory serotoninowe, dopaminowe, histaminowe i adrenergiczne.
Czy długie przyjmowanie Ketrelu prowadzi do uzależnienia?
Charakterystyka tabletek Ketrel nie wymienia uzależnienia wśród działań niepożądanych. Nagłe przerwanie leczenia może jednak wywołać objawy odstawienia, takie jak bezsenność, nudności, bóle głowy, biegunka, wymioty, zawroty głowy i rozdrażnienie. Zgodnie z ChPL lek odstawia się stopniowo, rozkładając ten proces na co najmniej jeden do dwóch tygodni; harmonogram ustalają Państwo z lekarzem prowadzącym.
Jakie leki zawierają tę samą substancję co Ketrel?
Kwetiapinę zawierają m.in. Kventiax, Ketipinor, Ketilept, Bonogren, Kwetaplex i Pinexet. Za odpowiednik uznaje się produkt w tej samej mocy i postaci, a o dostępne opcje warto zapytać farmaceutę. Postaci powlekanej i postaci o przedłużonym uwalnianiu nie należy zamieniać samodzielnie, ponieważ substancja czynna uwalnia się z nich w różnym tempie; taką zmianę zleca lekarz.
Czy podczas leczenia Ketrelem wolno pić alkohol?
Łączenie Ketrelu z alkoholem wymaga ostrożności: zaleca ją ChPL, ponieważ kwetiapina i alkohol działają na ośrodkowy układ nerwowy. Alkohol wymieniono też wśród czynników sprzyjających zapaleniu trzustki, opisywanemu podczas leczenia kwetiapiną. W praktyce warto ustalić z lekarzem prowadzącym, czy i w jakim zakresie alkohol jest w Państwa sytuacji dopuszczalny, zwłaszcza na początku terapii.
Kiedy widać pierwsze efekty leczenia Ketrelem?
ChPL zaznacza, że w depresji w przebiegu choroby dwubiegunowej poprawa może pojawić się dopiero po kilku pierwszych lub więcej tygodniach. Senność i uspokojenie bywają odczuwalne znacznie wcześniej, zwykle w pierwszych dniach. Okres półtrwania kwetiapiny wynosi około 7 godzin, a norkwetiapiny około 12 godzin. Ocena skuteczności należy do lekarza prowadzącego.
Pozostałe preparaty
Olanzapina
250,00 złOlanzapina: lek przeciwpsychotyczny w schizofrenii i chorobie dwubiegunowej
Arypiprazol
250,00 złArypiprazol - lek przeciwpsychotyczny stosowany w schizofrenii i epizodach manii
Rispolept
250,00 złRysperydon, lek przeciwpsychotyczny stosowany w schizofrenii i epizodach manii
Kwetiapina
250,00 złKwetiapina: lek przeciwpsychotyczny w schizofrenii i chorobie dwubiegunowej
Strona ma charakter informacyjny, opisuje procedurę i nie zastępuje konsultacji lekarskiej. Nie zawiera zaleceń dotyczących dawkowania ani sposobu stosowania preparatu - o tym decyduje lekarz. W stanie zagrożenia życia obowiązuje numer 112.
Redakcja ReceptClinic - recenzja medyczna: lek. Damian Wojno (OIL Olsztyn, PWZ 3211301)
Publikacja: 2026-11-02.
Jak przygotowujemy i sprawdzamy treści: wytyczne redakcyjne.