Kwetiapina - co to za lek i jak go bezpiecznie stosować
Kwetiapina to atypowy lek przeciwpsychotyczny, który według Charakterystyki Produktu Leczniczego stosuje się w leczeniu schizofrenii oraz choroby dwubiegunowej, w tym epizodów manii i ciężkiej depresji. Jest wydawana na receptę (Rp) i nie należy do substancji psychotropowych w rozumieniu wykazu. Poniżej opisujemy, jak działa, czego się spodziewać w trakcie leczenia i kiedy możliwa jest jego kontynuacja online.
- Substancja czynna
- Quetiapinum
- Obszar
- lek przeciwpsychotyczny
- Kategoria wydawania
- Rp
- Konsultacja
- E-Recepta Psychiatryczna
Kwetiapina co to za lek
Kwetiapina (kod ATC N05AH04) należy do atypowych leków przeciwpsychotycznych, nazywanych też lekami drugiej generacji. Działa na wiele receptorów w mózgu jednocześnie: blokuje receptory serotoninowe 5HT2 i dopaminowe D2, a także silnie łączy się z receptorami histaminowymi i alfa-1-adrenergicznymi. Według ChPL uważa się, że za efekt przeciwpsychotyczny i mniejszą częstość objawów pozapiramidowych w porównaniu z lekami klasycznymi odpowiada bardziej wybiórcze działanie na receptory 5HT2 niż na D2.
W organizmie powstaje aktywny metabolit, norkwetiapina. Według Charakterystyki jego wpływ na transport noradrenaliny i receptory 5HT1A może przyczyniać się do działania przeciwdepresyjnego kwetiapiny. Ani kwetiapina, ani norkwetiapina nie wykazują zauważalnego powinowactwa do receptorów benzodiazepinowych, więc lek działa inaczej niż typowe środki nasenne i uspokajające.
Wskazania do stosowania kwetiapiny według ChPL
Charakterystyka produktu referencyjnego Ketrel (tabletki powlekane) wymienia następujące wskazania u dorosłych:
- leczenie schizofrenii,
- leczenie epizodów maniakalnych o umiarkowanym lub ciężkim nasileniu w przebiegu choroby dwubiegunowej,
- leczenie epizodów ciężkiej depresji w przebiegu choroby dwubiegunowej,
- zapobieganie nawrotom manii lub depresji u osób z chorobą dwubiegunową, które dobrze reagowały na wcześniejsze leczenie kwetiapiną.
Inne zastosowania i kwetiapina na sen
Preparaty kwetiapiny różnią się postacią i mogą mieć w swoich charakterystykach nieco inny zakres wskazań, dlatego zawsze obowiązuje ChPL konkretnego leku, który został przepisany. Bezsenność nie jest wskazaniem wymienionym w Charakterystyce produktu Ketrel.
Senność i uspokojenie są natomiast bardzo częstymi działaniami niepożądanymi, co sprawia, że lek bywa kojarzony ze snem. O każdym takim zastosowaniu decyduje lekarz, biorąc pod uwagę wpływ kwetiapiny na masę ciała, glukozę i lipidy. ChPL nie zaleca stosowania leku u osób poniżej 18 lat, a u osób starszych z psychozą w przebiegu otępienia kwetiapina nie jest zatwierdzona. Inne podejście do zaburzeń snu opisuje nasz poradnik o melatoninie.
Kwetiapina po jakim czasie działa: senność, nastrój, mania
Efekt uspokajający pojawia się szybko: w badaniach u osób z depresją w przebiegu choroby dwubiegunowej senność występowała zwykle w pierwszych 3 dniach leczenia, a według przypisu do tabeli działań niepożądanych pojawia się zwykle w pierwszych dwóch tygodniach i zazwyczaj ustępuje w trakcie dalszego leczenia.
Poprawa nastroju wymaga więcej czasu. ChPL zaznacza, że w depresji poprawa może wystąpić dopiero po kilku pierwszych lub więcej tygodniach leczenia i do tego czasu pacjent powinien pozostawać pod ścisłą kontrolą lekarską. W badaniach nad manią kwetiapina zmniejszała objawy skuteczniej niż placebo po 3 i po 12 tygodniach.
Dawkę ustala lekarz, bo według ChPL schemat jest inny dla każdego wskazania. W obrocie są tabletki powlekane 25, 100, 150, 200 i 300 mg, tabletki o przedłużonym uwalnianiu 50, 150, 200, 300, 400 i 600 mg oraz zawiesina doustna 25 mg/ml.
Pierwsze tygodnie terapii: objawy wymagające uwagi
Charakterystyka wskazuje kilka zjawisk typowych dla początku terapii. Niedociśnienie ortostatyczne, czyli spadek ciśnienia przy wstawaniu, oraz zawroty głowy pojawiają się zwykle w okresie wprowadzania leku i mogą zwiększać ryzyko upadków, zwłaszcza u osób starszych. Warto wtedy wstawać powoli i zachować ostrożność, dopóki reakcja na lek nie jest znana.
Może też wystąpić akatyzja, czyli nieprzyjemny niepokój ruchowy i przymus poruszania się, z trudnością w spokojnym siedzeniu lub staniu. ChPL podaje, że jest ona najbardziej prawdopodobna w pierwszych kilku tygodniach. Bardzo nasilona senność może wymagać częstszych kontroli lekarskich. Każdy z tych objawów warto zgłosić lekarzowi prowadzącemu, zamiast przerywać leczenie na własną rękę.
Kwetiapina skutki uboczne według ChPL
Do działań bardzo częstych (co najmniej 1 na 10 osób) Charakterystyka zalicza:
- senność, zawroty i bóle głowy,
- suchość w jamie ustnej,
- objawy pozapiramidowe, czyli zaburzenia ruchowe, oraz objawy odstawienia,
- zwiększenie masy ciała,
- wzrost stężenia triglicerydów i cholesterolu całkowitego, spadek frakcji HDL oraz zmniejszenie stężenia hemoglobiny.
Częste działania niepożądane i kiedy reagować
Często, czyli u 1 do 10 osób na 100, występują między innymi: zwiększenie apetytu i stężenia glukozy, przyspieszone bicie serca i kołatanie, niedociśnienie ortostatyczne z zawrotami głowy przy wstawaniu, niewyraźne widzenie, zaparcia, niestrawność, wymioty, duszność, obrzęki obwodowe, drażliwość, osłabienie, gorączka, nietypowe sny i koszmary, zaburzenia mowy oraz zmiany w morfologii krwi i hormonach tarczycy.
ChPL opisuje też rzadsze, ale poważne zdarzenia, które wymagają pilnego kontaktu z lekarzem: gorączkę z infekcją przy spadku liczby neutrofilów, nasilone zaparcie mogące prowadzić do niedrożności jelit, objawy hiperglikemii (silne pragnienie, częste oddawanie moczu), złośliwy zespół neuroleptyczny oraz ciężkie reakcje skórne. Na początku leczenia zalecana jest ocena parametrów metabolicznych, a potem regularne badania kontrolne.
Warto też wiedzieć, że u osób przyjmujących kwetiapinę zgłaszano fałszywie dodatnie wyniki testów immunoenzymatycznych na metadon i trójpierścieniowe leki przeciwdepresyjne. Przy badaniu moczu dobrze jest poinformować o leczeniu, a wątpliwy wynik potwierdza się metodą chromatograficzną.
Kwetiapina a alkohol, prowadzenie auta i ciąża
Ze względu na działanie na ośrodkowy układ nerwowy ChPL nakazuje ostrożność przy łączeniu kwetiapiny z alkoholem i innymi lekami działającymi ośrodkowo. Alkohol jest też wymieniony wśród czynników sprzyjających zapaleniu trzustki. W czasie leczenia nie zaleca się picia soku grejpfrutowego.
Przeciwwskazane jest jednoczesne stosowanie inhibitorów CYP3A4, takich jak inhibitory proteazy HIV, leki przeciwgrzybicze z grupy azoli, erytromycyna, klarytromycyna i nefazodon. Ostrożności wymaga łączenie z lekami serotoninergicznymi (SSRI, SNRI, inhibitory MAO, leki trójpierścieniowe) z powodu ryzyka zespołu serotoninowego oraz z lekami wydłużającymi odstęp QT. Karbamazepina i fenytoina znacząco obniżają stężenie kwetiapiny.
Według ChPL nie należy prowadzić pojazdów ani obsługiwać maszyn, dopóki nie jest znana indywidualna reakcja na lek. W ciąży kwetiapinę stosuje się tylko wtedy, gdy korzyści uzasadniają ryzyko dla płodu, a u noworodków matek przyjmujących leki przeciwpsychotyczne w trzecim trymestrze mogą wystąpić objawy pozapiramidowe i odstawienne. O karmieniu piersią decyduje się wspólnie z lekarzem, ważąc korzyści dla dziecka i matki.
Kwetiapina a uzależnienie i status psychotropu
Kwetiapina nie znajduje się w wykazie substancji psychotropowych i jest wydawana na zwykłą receptę Rp. Potoczne określenie psychotrop dotyczy w tym przypadku po prostu leku działającego na psychikę, a nie prawnej kategorii objętej szczególnymi zasadami.
Charakterystyka nie opisuje uzależnienia od kwetiapiny. Opisuje natomiast objawy odstawienia, które należą do bardzo częstych działań niepożądanych. To ważna różnica: brak uzależnienia nie oznacza, że lek można przerwać z dnia na dzień.
Odstawienie i zmiana leku tylko po decyzji lekarza
Po nagłym przerwaniu przyjmowania kwetiapiny opisywano bezsenność, nudności, bóle głowy, biegunkę, wymioty, zawroty głowy i rozdrażnienie. ChPL zaleca więc stopniowe odstawianie, a tempo ustala lekarz. Charakterystyka zwraca też uwagę, że po nagłym zakończeniu leczenia lekarz powinien uwzględnić ryzyko prób samobójczych związane z leczoną chorobą.
Jeśli w trakcie leczenia lub odstawiania pojawi się nasilony lęk, pobudzenie albo myśli samobójcze, należy od razu skontaktować się z lekarzem, a w zagrożeniu życia dzwonić pod 112. ChPL podaje, że w krótszych badaniach nad ciężką depresją w przebiegu choroby dwubiegunowej zdarzenia związane z próbami samobójczymi u osób przed 25. rokiem życia występowały częściej po kwetiapinie niż po placebo (3,0% wobec 0%).
Nazwy handlowe kwetiapiny i zasady zamiany preparatów
Kwetiapina jest dostępna pod wieloma nazwami handlowymi. W obrocie są między innymi Ketrel i Ketrel XR, Kventiax i Kventiax SR, Ketipinor, Ketilept, Bonogren, Kwetaplex, Pinexet, Setinin, ApoTiapina i Symquel XR. Wszystkie zawierają tę samą substancję czynną.
Zamiennikiem jest preparat o tej samej substancji, mocy i postaci. Tabletki o przedłużonym uwalnianiu (oznaczane m.in. XR, SR, PR, retard) działają inaczej niż tabletki powlekane i nie należy ich wymieniać samodzielnie. O zmianie preparatu lub postaci decyduje lekarz.
Recepta na kwetiapinę w ramach kontynuacji online
Pierwsze rozpoznanie i dobór leku przeciwpsychotycznego to zadanie psychiatry na wizycie. Kontynuacja leczenia już ustalonego może odbyć się zdalnie: ustawa o zawodach lekarza i lekarza dentysty (art. 42 ust. 2) pozwala wystawić receptę bez badania, gdy uzasadnia to stan zdrowia odzwierciedlony w dokumentacji medycznej. Do wniosku warto więc dołączyć aktualną dokumentację od psychiatry z nazwą preparatu, postacią i mocą.
W naszej klinice wniosek składa się przez formularz z wywiadem. Ocenia go lekarz pod nadzorem medycznym lek. Damiana Wojno (PWZ 3211301), a pytania dodatkowe zadaje na czacie. Nie prowadzimy rozmów wideo ani telefonicznych i nie zaczynamy nowego leczenia. Lekarz może odmówić albo odesłać do psychiatry, na przykład przy pogorszeniu stanu, braku dokumentacji lub potrzebie zmiany leku. Szczegóły opisuje strona recepty psychiatrycznej online, a więcej o chorobach, w których stosuje się kwetiapinę, znajdą Państwo w opisach schizofrenii i choroby dwubiegunowej.
Preparaty z tą substancją
- Ketrel - Kwetiapina (lek przeciwpsychotyczny) w schizofrenii i chorobie dwubiegunowej
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Ketrel (kwetiapina, URPL)
- Ulotka dla pacjenta Ketrel (kwetiapina, URPL)
- Ustawa z dnia 5 grudnia 1996 r. o zawodach lekarza i lekarza dentysty (Dz.U. 2026 poz. 37)
- Rozporządzenie Ministra Zdrowia w sprawie wykazu substancji psychotropowych, środków odurzających oraz nowych substancji psychoaktywnych (Dz.U. 2024 poz. 1139)
Przebieg konsultacji w sprawie preparatu Kwetiapina
- 1
Otwarcie formularza
Formularz otwiera się z uzupełnioną nazwą preparatu: Kwetiapina.
- 2
Wypełnienie wniosku
Podają Państwo dane oraz wypełniają wywiad medyczny. Zajmuje to kilka minut.
- 3
Wniesienie opłaty
Opłata za konsultację wynosi 250,00 zł i wnoszona jest po wypełnieniu wniosku.
- 4
Weryfikacja przez lekarza
Lekarz z prawem wykonywania zawodu rozpatruje wniosek i podejmuje decyzję.
- 5
Przekazanie kodu
Jeśli lekarz wystawi receptę, kod trafia do Państwa e-mailem. Podają go Państwo w aptece wraz z numerem PESEL.
- Wpis do RPWDLPlacówka działa jako podmiot leczniczy.
- Nadzór medycznylek. Damian Wojno, PWZ 3211301.
- Decyzja lekarzaO recepcie decyduje lekarz; może dopytać na czacie.
- Jasne zasady opłatyPłacą Państwo za ocenę lekarza; zwrot, jeśli zrezygnują Państwo przed oceną.
- Płatność BLIK lub kartąSzybko i bezpiecznie, dopiero po wypełnieniu wniosku.
Pytania pacjentów: Kwetiapina
W leczeniu jakich chorób stosuje się kwetiapinę?
Według Charakterystyki produktu Ketrel kwetiapina jest wskazana w schizofrenii oraz w chorobie dwubiegunowej: w epizodach manii o umiarkowanym lub ciężkim nasileniu, w epizodach ciężkiej depresji i w zapobieganiu nawrotom u osób, które dobrze reagowały na ten lek. Poszczególne preparaty mogą mieć nieco inne wskazania, dlatego obowiązuje ChPL przepisanego produktu.
Ile trzeba czekać na efekty leczenia kwetiapiną?
Działanie uspokajające i senność pojawiają się zwykle w pierwszych dniach. Poprawa nastroju w depresji może według ChPL wystąpić dopiero po kilku pierwszych lub więcej tygodniach leczenia. W tym okresie potrzebna jest ścisła kontrola lekarska, a każde pogorszenie samopoczucia warto zgłaszać od razu, bez czekania na kolejną wizytę.
Czy kwetiapina, na przykład Ketrel, jest psychotropem i czy uzależnia?
Kwetiapina, także jako Ketrel, nie jest substancją psychotropową w rozumieniu wykazu i wydaje się ją na receptę Rp. ChPL nie opisuje uzależnienia od kwetiapiny, ale po nagłym przerwaniu leczenia mogą wystąpić objawy odstawienia, takie jak bezsenność, nudności, bóle głowy i rozdrażnienie. Dlatego lek odstawia się stopniowo.
Czy podczas leczenia kwetiapiną można pić alkohol?
Charakterystyka nie zakazuje tego wprost, ale nakazuje ostrożność przy łączeniu kwetiapiny z alkoholem, bo lek działa na ośrodkowy układ nerwowy. Alkohol jest też czynnikiem sprzyjającym zapaleniu trzustki opisywanemu podczas leczenia. Decyzję o jakimkolwiek spożyciu alkoholu warto omówić z lekarzem prowadzącym.
Czy w trakcie leczenia kwetiapiną można przytyć?
Zwiększenie masy ciała należy według ChPL do działań bardzo częstych i dotyczy zwłaszcza pierwszych tygodni leczenia. Lek może też podnosić stężenie glukozy, triglicerydów i cholesterolu oraz zwiększać apetyt. Dlatego przed rozpoczęciem i w trakcie leczenia zaleca się regularną kontrolę masy ciała, glukozy i lipidów.
Jak odstawić kwetiapinę, żeby nie wywołać objawów odstawienia?
Wyłącznie stopniowo i według planu lekarza. Po nagłym przerwaniu opisywano bezsenność, nudności, bóle głowy, biegunkę, wymioty, zawroty głowy i rozdrażnienie. ChPL zwraca też uwagę na ryzyko prób samobójczych po nagłym zakończeniu leczenia, związane z leczoną chorobą, dlatego decyzję o odstawieniu podejmuje lekarz prowadzący.
Czy Ketrel nadaje się do leczenia bezsenności?
Bezsenność nie jest wskazaniem w Charakterystyce produktu Ketrel. Senność jest bardzo częstym działaniem niepożądanym, ale lek ma też wpływ na masę ciała, glukozę i lipidy oraz może powodować niedociśnienie i zaburzenia ruchowe. O ewentualnym zastosowaniu przy zaburzeniach snu decyduje wyłącznie lekarz po ocenie ryzyka.
Czy e-recepta na kwetiapinę jest możliwa bez wizyty w gabinecie?
Tak, jeśli chodzi o kontynuację leczenia ustalonego wcześniej przez psychiatrę i potwierdzonego dokumentacją. U nas wniosek składa się przez formularz, ocenia go lekarz, a pytania dodatkowe zadaje na czacie. Lekarz może odmówić lub odesłać do psychiatry, gdy stan się pogorszył albo potrzebna jest zmiana leczenia.
Pozostałe preparaty
Rispolept
250,00 złRysperydon, lek przeciwpsychotyczny stosowany w schizofrenii i epizodach manii
Sulpiryd
250,00 złSulpiryd (Sulpiryd Hasco, Sulpiryd Teva): lek przeciwpsychotyczny, schizofrenia i depresja
Olanzapina
250,00 złOlanzapina: lek przeciwpsychotyczny w schizofrenii i chorobie dwubiegunowej
Arypiprazol
250,00 złArypiprazol - lek przeciwpsychotyczny stosowany w schizofrenii i epizodach manii
Strona ma charakter informacyjny, opisuje procedurę i nie zastępuje konsultacji lekarskiej. Nie zawiera zaleceń dotyczących dawkowania ani sposobu stosowania preparatu - o tym decyduje lekarz. W stanie zagrożenia życia obowiązuje numer 112.
Redakcja ReceptClinic - recenzja medyczna: lek. Damian Wojno (OIL Olsztyn, PWZ 3211301)
Publikacja: 2026-11-16.
Jak przygotowujemy i sprawdzamy treści: wytyczne redakcyjne.