Informacje o leku: lamotrygina w padaczce i chorobie afektywnej dwubiegunowej
Lamotrygina to lek przeciwpadaczkowy wydawany na receptę (Rp), który w psychiatrii pełni rolę stabilizatora nastroju. Według Charakterystyki Produktu Leczniczego jest wskazana w leczeniu padaczki oraz u dorosłych w zapobieganiu epizodom depresji w chorobie afektywnej dwubiegunowej typu I. Lek ten nie przerywa trwającego epizodu manii czy depresji, a o bezpieczeństwie terapii w znacznym stopniu decyduje stopniowe dochodzenie do dawki.
- Substancja czynna
- Lamotriginum
- Obszar
- lek normotymiczny (stabilizator nastroju)
- Kategoria wydawania
- Rp
- Konsultacja
- E-Recepta
Lamotrygina: czym jest i jak działa
W ChPL lamotrygina jest zaliczona do innych leków przeciwpadaczkowych (kod ATC N03AX09). Według badań farmakologicznych blokuje kanały sodowe bramkowane napięciem w sposób zależny od ich aktywności, hamuje powtarzające się z dużą częstością wyładowania neuronów i uwalnianie glutaminianu, neuroprzekaźnika ważnego w powstawaniu napadów padaczkowych.
Mechanizm działania w chorobie afektywnej dwubiegunowej nie został ustalony; przypuszcza się, że znaczenie ma tu również wpływ na kanały sodowe. W psychiatrii lamotryginę określa się jako lek normotymiczny, czyli stabilizujący nastrój, choć formalnie należy do leków przeciwpadaczkowych. O samej chorobie piszemy w artykule choroba afektywna dwubiegunowa: objawy i leczenie.
Wskazania do stosowania lamotryginy w Charakterystyce Produktu
Charakterystyka produktu referencyjnego wymienia następujące wskazania:
- padaczka, dorośli i młodzież w wieku 13 lat i starsi: lamotrygina jako jedyny lek albo dodana do innego leczenia, w napadach częściowych, napadach uogólnionych (także toniczno-klonicznych) oraz w napadach związanych z zespołem Lennoxa-Gastauta;
- padaczka, dzieci w wieku 2-12 lat: lek dołączany do innej terapii w napadach częściowych, uogólnionych i towarzyszących zespołowi Lennoxa-Gastauta, a jako jedyny lek w typowych napadach nieświadomości;
- choroba afektywna dwubiegunowa, wyłącznie pacjenci dorośli (18 lat i więcej): profilaktyka epizodów depresyjnych w chorobie typu I, w której przebiegu dominuje depresja.
Lek zapobiegawczy, a nie doraźny
ChPL zaznacza wprost, że lamotrygina nie jest wskazana w doraźnym leczeniu epizodów manii ani depresji. Jej rolą jest zapobieganie nawrotom. W badaniach SCAB2003 i SCAB2006 pacjentów obserwowano maksymalnie przez 76 tygodni (18 miesięcy), a u leczonych lamotryginą czas do wystąpienia pierwszego epizodu depresyjnego był istotnie dłuższy niż u przyjmujących placebo. Różnica w czasie do epizodu manii lub hipomanii nie była istotna statystycznie.
Po jakim czasie działa lamotrygina i dlaczego dawkę zwiększa się powoli
Ze względu na ryzyko ciężkiej wysypki leczenie rozpoczyna się od małej dawki, którą lekarz zwiększa stopniowo według schematu z ChPL. W chorobie afektywnej dwubiegunowej dojście do stabilizującej dawki podtrzymującej rozpisano na około sześć tygodni. Ponieważ celem jest zapobieganie nawrotom, korzyść ocenia się w perspektywie miesięcy, a nie dni.
Prawdopodobieństwo wysypki zwiększa się, gdy dawka początkowa jest duża, gdy dawkę podnosi się szybciej, niż przewiduje schemat, a także przy równoczesnym przyjmowaniu walproinianu: ten lek spowalnia eliminację lamotryginy, przez co jej okres półtrwania wydłuża się niemal dwukrotnie. Dlatego nie należy przekraczać dawek zaleconych przez lekarza ani przyspieszać ich zmiany na własną rękę.
Przerwa w leczeniu ma znaczenie. Jeśli lamotrygina była odstawiona z jakiejkolwiek przyczyny, lekarz ocenia, czy trzeba ponownie stopniowo dochodzić do dawki podtrzymującej. Im dłuższa przerwa, tym większą uwagę zwraca się na powolne zwiększanie, a po przerwie dłuższej niż pięciokrotny okres półtrwania leku stosuje się właściwy schemat zwiększania dawki. Po kilku pominiętych dniach warto więc skontaktować się z lekarzem, zanim wróci się do dotychczasowej dawki.
Wysypka i objawy alarmowe: kiedy pilnie skontaktować się z lekarzem
Reakcje skórne występowały zwykle w ciągu pierwszych ośmiu tygodni leczenia. W większości były łagodne i ustępowały samoistnie, ale opisano też ciężkie, potencjalnie zagrażające życiu postacie: zespół Stevensa-Johnsona, toksyczną nekrolizę naskórka i zespół DRESS. Wysypkę o dużym nasileniu stwierdzano w badaniach u mniej więcej 1 na 1000 dorosłych leczonych z powodu choroby afektywnej dwubiegunowej oraz u mniej więcej 1 na 500 leczonych z powodu padaczki. U dzieci ryzyko jest większe.
Zgodnie z ChPL pacjent z wysypką wymaga niezwłocznej oceny, a lamotryginę wstrzymuje się do czasu wykluczenia jej związku z tym objawem. O każdej wysypce prosimy więc niezwłocznie poinformować lekarza. Jeżeli wystąpił zespół Stevensa-Johnsona, toksyczna nekroliza naskórka albo zespół DRESS, do terapii lamotryginą nie wolno już nigdy wracać.
Pilnego kontaktu z lekarzem wymagają także:
- gorączka i powiększenie węzłów chłonnych, nawet bez wysypki, bo mogą być wczesnym objawem nadwrażliwości;
- gorączka połączona z wysypką, objawami ze strony układu nerwowego albo powiększeniem wątroby czy śledziony, mogąca świadczyć o limfohistiocytozie hemofagocytarnej (zazwyczaj w pierwszych 4 tygodniach terapii);
- silne oparzenia słoneczne, które mogą być reakcją fotowrażliwości;
- nasilenie depresji, nowe objawy choroby lub myśli samobójcze.
Myśli samobójcze i obserwacja na początku leczenia
Myśli i zachowania samobójcze zgłaszano u pacjentów przyjmujących leki przeciwpadaczkowe w różnych wskazaniach, a metaanaliza badań wykazała niewielkie zwiększenie tego ryzyka. Według ChPL pacjenta trzeba uważnie obserwować, szczególnie w pierwszym okresie terapii i po każdej modyfikacji dawki; większe ryzyko dotyczy m.in. młodych dorosłych oraz osób, które wcześniej miały myśli lub zachowania samobójcze. W takiej sytuacji należy od razu skontaktować się z lekarzem, a w bezpośrednim zagrożeniu życia dzwonić pod 112.
Najczęstsze działania niepożądane lamotryginy
Jako bardzo częste (u więcej niż 1 na 10 osób) punkt 4.8 ChPL wymienia ból głowy oraz wysypkę skórną. Wysypkę obserwowano w badaniach u 8-12% dorosłych leczonych lamotryginą wobec 5-6% w grupie placebo; z jej powodu terapię przerwało 2% pacjentów.
Jako częste (u 1 na 100 do 1 na 10 osób) opisano:
- agresja i drażliwość;
- senność, zawroty głowy, drżenie, bezsenność, pobudzenie;
- nudności, wymioty, biegunka, suchość w jamie ustnej;
- ból stawów, ból pleców, zmęczenie.
Rzadsze działania i skutki długotrwałego leczenia
Niezbyt często występują podwójne lub niewyraźne widzenie, zaburzenia koordynacji ruchów (ataksja), łysienie i reakcje fotowrażliwości. Przy długotrwałym leczeniu opisywano zmniejszenie gęstości mineralnej kości, osteopenię, osteoporozę i złamania. Bardzo rzadko zgłaszano zmiany w morfologii krwi i zaburzenia czynności wątroby, zwykle związane z reakcją nadwrażliwości.
Lamotrygina a alkohol, prowadzenie pojazdów, ciąża i antykoncepcja
Alkohol. ChPL lamotryginy nie opisuje interakcji z alkoholem w punkcie 4.5. Lek może jednak powodować senność i zawroty głowy, dlatego o alkoholu w trakcie leczenia warto zapytać lekarza prowadzącego.
Prowadzenie pojazdów. Nie badano wpływu leku na tę zdolność. Ponieważ w badaniach klinicznych pojawiały się zawroty głowy i podwójne widzenie, przed prowadzeniem samochodu należy sprawdzić, jak Państwo reagują na lek. Osoby z padaczką powinny dodatkowo ustalić z lekarzem kwestie związane z prowadzeniem pojazdów.
Ciąża. U ponad 8700 kobiet, które w pierwszym trymestrze przyjmowały wyłącznie lamotryginę, nie zaobserwowano wyraźnego wzrostu ryzyka poważnych wad rozwojowych. Stężenie leku bywa w czasie ciąży niższe, a po porodzie może szybko się zwiększyć, stąd zalecenie ChPL, by kontrolować je przed zajściem w ciążę, w ciąży i w okresie poporodowym. Przy planowaniu ciąży można rozważyć kwas foliowy, a kobiety mogące zajść w ciążę powinny zasięgnąć porady specjalisty.
Karmienie piersią. Lek przechodzi do mleka kobiecego, a u karmionego niemowlęcia osiąga niekiedy stężenie rzędu 50% wartości stwierdzanej u matki. Jeśli kobieta karmi piersią, obserwuje się dziecko pod kątem nadmiernego uspokojenia, wysypki i zbyt małego przyrostu masy ciała.
Antykoncepcja hormonalna. Połączenie etynyloestradiolu z lewonorgestrelem około dwukrotnie zwiększa klirens lamotryginy i obniża jej stężenie, a odstawienie takiej antykoncepcji może je podnieść. Nie można też wykluczyć osłabienia działania antykoncepcji, dlatego krwawienie międzymiesiączkowe lub inne zmiany cyklu należy niezwłocznie zgłosić lekarzowi. Rozpoczęcie lub zakończenie antykoncepcji hormonalnej warto z nim uzgodnić.
Lamotrygina a inne leki i choroby serca
Stężenie lamotryginy zwiększa walproinian, a zmniejszają je m.in. karbamazepina, fenytoina, fenobarbital, prymidon, ryfampicyna oraz lopinawir lub atazanawir z rytonawirem. Lekarz musi więc znać pełną listę przyjmowanych leków, także tych zapisanych przez innych specjalistów. Według tabeli z ChPL lit, olanzapina, aripiprazol, bupropion i pregabalina mają niewielki wpływ na stężenie lamotryginy lub nie wpływają na nie.
Lamotrygina ma słabe właściwości przeciwarytmiczne leków klasy IB, z którymi ChPL wiąże ryzyko ciężkich, a nawet śmiertelnych zdarzeń sercowych. Z tego powodu u pacjentów z istotną klinicznie chorobą serca (np. zespół Brugadów, niewydolność serca, blok serca) o stosowaniu leku należy decydować z dużą rozwagą, a przed startem terapii warto rozważyć ocenę kardiologa. Nie należy też przyjmować innego produktu zawierającego lamotryginę bez konsultacji z lekarzem.
Lamotrygina a uzależnienie i status psychotropu
Lamotrygina nie figuruje w wykazie substancji psychotropowych i środków odurzających, a w rejestrze produktów leczniczych ma kategorię Rp. Nie obowiązują jej więc szczególne zasady przewidziane dla preparatów z substancjami psychotropowymi grup II-P, III-P i IV-P, takie jak reguła 3 miesięcy od ostatniego badania.
ChPL nie opisuje uzależnienia od lamotryginy. W badaniach u osób z chorobą afektywną dwubiegunową nagłe przerwanie leczenia nie zwiększało częstości, nasilenia ani rodzaju działań niepożądanych w porównaniu z placebo. Określenie „psychotrop” bywa używane potocznie dla każdego leku działającego na psychikę, ale w rozumieniu przepisów lamotrygina nim nie jest.
Odstawienie lub zmiana leku: decyzja lekarza
W padaczce nagłe odstawienie lamotryginy może wywołać nawrót napadów, dlatego ChPL przewiduje stopniowe zmniejszanie dawki, o ile leku nie trzeba przerwać od razu ze względów bezpieczeństwa, np. z powodu wysypki. W chorobie afektywnej dwubiegunowej ChPL dopuszcza przerwanie bez stopniowej redukcji, ale decyzja o zakończeniu leczenia zapobiegawczego należy do lekarza prowadzącego.
Zmiana preparatu oraz dołączenie lub odstawienie innego leku przeciwpadaczkowego czy psychotropowego mogą wymagać dostosowania dawki lamotryginy. Tych zmian nie należy wprowadzać samodzielnie.
Preparaty z lamotryginą: Lamitrin i zamienniki
W obrocie dostępne są m.in. Lamitrin, Lamitrin S, Lamilept, Lamotrix, Symla oraz Epitrigine. Poza zwykłymi tabletkami (25 mg, 50 mg, 100 mg) w obrocie są tabletki, które można rozgryźć i żuć albo przygotować z nich zawiesinę, w mocach 2 mg, 5 mg, 25 mg, 50 mg, 100 mg i 200 mg. Tabletek do rozgryzania i żucia nie należy dzielić. Zamianę jednego preparatu na inny warto uzgodnić z lekarzem lub farmaceutą.
Kontynuacja leczenia lamotryginą: jak działa wniosek online
W receptclinic.pl wniosek składa się przez formularz z wywiadem medycznym. Ocenia go lekarz, a pytania dodatkowe zadaje na czacie. Nadzór medyczny sprawuje lek. Damian Wojno (PWZ 3211301), operatorem jest MEDINOW Sp. z o.o. (RPWDL 000000307381). Nie prowadzimy rozmów wideo ani telefonicznych, nie stawiamy rozpoznania i nie rozpoczynamy leczenia lamotryginą.
Usługa dotyczy wyłącznie kontynuacji terapii już prowadzonej i udokumentowanej, np. kartą informacyjną lub zaświadczeniem od psychiatry albo neurologa. Podstawą jest art. 42 ust. 2 ustawy o zawodach lekarza i lekarza dentysty: receptę niezbędną do kontynuacji leczenia można wystawić bez badania, jeżeli uzasadnia to stan zdrowia odzwierciedlony w dokumentacji medycznej. Lekarz może odmówić, a opłata dotyczy oceny wniosku przez lekarza, dlatego przy odmowie nie podlega zwrotowi. Zasady opisuje strona e-recepta na leki psychiatryczne, a listę przydatnych dokumentów poradnik kontynuacja leczenia: co przygotować.
Lamotryginy nie kupi się bez recepty. Oferty z nielegalnych źródeł niosą ryzyko podróbek o nieznanym składzie.
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Lamitrin S (lamotrygina), URPL
- Ulotka dla pacjenta Lamitrin S (lamotrygina), URPL
- Ustawa z dnia 5 grudnia 1996 r. o zawodach lekarza i lekarza dentysty (Dz.U. 2026 poz. 37)
- Rozporządzenie Ministra Zdrowia w sprawie wykazu substancji psychotropowych, środków odurzających oraz nowych substancji psychoaktywnych (Dz.U. 2024 poz. 1139)
Przebieg konsultacji w sprawie preparatu Lamotrygina
- 1
Otwarcie formularza
Formularz otwiera się z uzupełnioną nazwą preparatu: Lamotrygina.
- 2
Wypełnienie wniosku
Podają Państwo dane oraz wypełniają wywiad medyczny. Zajmuje to kilka minut.
- 3
Wniesienie opłaty
Opłata za konsultację wynosi 59,00 zł i wnoszona jest po wypełnieniu wniosku.
- 4
Weryfikacja przez lekarza
Lekarz z prawem wykonywania zawodu rozpatruje wniosek i podejmuje decyzję.
- 5
Przekazanie kodu
Jeśli lekarz wystawi receptę, kod trafia do Państwa e-mailem. Podają go Państwo w aptece wraz z numerem PESEL.
- Wpis do RPWDLPlacówka działa jako podmiot leczniczy.
- Nadzór medycznylek. Damian Wojno, PWZ 3211301.
- Decyzja lekarzaO recepcie decyduje lekarz; może dopytać na czacie.
- Jasne zasady opłatyPłacą Państwo za ocenę lekarza; zwrot, jeśli zrezygnują Państwo przed oceną.
- Płatność BLIK lub kartąSzybko i bezpiecznie, dopiero po wypełnieniu wniosku.
Pytania pacjentów: Lamotrygina
Na co stosuje się lamotryginę?
Lamotryginę stosuje się w padaczce, a u dorosłych także w zapobieganiu epizodom depresji w chorobie afektywnej dwubiegunowej typu I. Według ChPL podaje się ją w różnych typach napadów padaczkowych u dzieci od 2 lat, młodzieży i dorosłych, a u dorosłych także w zapobieganiu epizodom depresji w chorobie afektywnej dwubiegunowej typu I. Jej zadaniem jest profilaktyka nawrotów, a nie przerwanie trwającego epizodu manii lub depresji.
Po jakim czasie można ocenić skuteczność lamotryginy?
Lamotrygina nie działa od pierwszej tabletki. Dawkę zwiększa się powoli, a w chorobie afektywnej dwubiegunowej dojście do dawki stabilizującej trwa według ChPL około sześciu tygodni. Ponieważ lek ma zapobiegać nawrotom, jego skuteczność ocenia się w perspektywie miesięcy; w badaniach opisanych w ChPL obserwacja trwała do 76 tygodni.
Czy lamotrygina niesie ryzyko uzależnienia?
Charakterystyka nie opisuje uzależnienia od lamotryginy, a lek nie figuruje w wykazie substancji psychotropowych. W badaniach w chorobie afektywnej dwubiegunowej nagłe przerwanie leczenia nie zwiększało częstości działań niepożądanych w porównaniu z placebo. Nie oznacza to, że lek można odstawić samodzielnie: w padaczce grozi to nawrotem napadów.
Czy w trakcie leczenia lamotryginą wolno pić alkohol?
ChPL lamotryginy nie opisuje interakcji z alkoholem, więc nie zawiera w tej sprawie ani zakazu, ani zgody. Lek może jednak powodować senność, zawroty głowy i podwójne widzenie. O piciu alkoholu w trakcie leczenia choroby afektywnej dwubiegunowej lub padaczki warto zapytać lekarza prowadzącego, który zna przebieg choroby i pozostałe przyjmowane leki.
Czy przyjmowanie lamotryginy wpływa na masę ciała?
Tabela działań niepożądanych w ChPL lamotryginy nie wymienia przyrostu masy ciała. Najczęściej opisywane działania to ból głowy, wysypka, senność, zawroty głowy i dolegliwości żołądkowo-jelitowe. Jeżeli w trakcie leczenia zauważą Państwo wyraźną zmianę masy ciała, warto zgłosić to lekarzowi, aby mógł ocenić jej możliwe przyczyny, w tym inne przyjmowane leki.
Kto i w jaki sposób decyduje o zakończeniu terapii lamotryginą?
Wyłącznie po decyzji lekarza. Nagłe przerwanie leczenia padaczki grozi nawrotem napadów, dlatego ChPL przewiduje w niej stopniowe obniżanie dawki; nie dotyczy to przypadków, gdy lek trzeba odstawić natychmiast, np. przy wysypce. W chorobie afektywnej dwubiegunowej ChPL dopuszcza przerwanie bez stopniowej redukcji, ale o zakończeniu leczenia zapobiegawczego decyduje lekarz prowadzący.
Czy receptę na lamotryginę można otrzymać online?
Tak, w ramach kontynuacji leczenia, które zostało już rozpoczęte i jest udokumentowane. Wniosek składa się przez formularz, ocenia go lekarz, a ewentualne pytania padają na czacie. Lekarz może odmówić, np. przy braku dokumentacji, objawach wysypki albo pogorszeniu stanu. Rozpoczęcie leczenia lamotryginą wymaga wizyty u psychiatry lub neurologa.
Pozostałe preparaty
Karbamazepina
59,00 złKarbamazepina: lek przeciwpadaczkowy i stabilizator nastroju, także w nerwobólu
Agomelatyna
250,00 złAgomelatyna - lek przeciwdepresyjny stosowany w dużych epizodach depresyjnych u dorosłych
Mirtazapina
250,00 złMirtazapina - lek przeciwdepresyjny stosowany w epizodach dużej depresji u dorosłych
Arypiprazol
250,00 złArypiprazol - lek przeciwpsychotyczny stosowany w schizofrenii i epizodach manii
Strona ma charakter informacyjny, opisuje procedurę i nie zastępuje konsultacji lekarskiej. Nie zawiera zaleceń dotyczących dawkowania ani sposobu stosowania preparatu - o tym decyduje lekarz. W stanie zagrożenia życia obowiązuje numer 112.
Redakcja ReceptClinic - recenzja medyczna: lek. Damian Wojno (OIL Olsztyn, PWZ 3211301)
Publikacja: 2026-11-11.
Jak przygotowujemy i sprawdzamy treści: wytyczne redakcyjne.